iGreen SOLARTóm tắt nhanh
- Điện mặt trời ưu tiên cấp cho máy móc, lưới EVN chỉ bù phần thiếu.
- Thiết kế công suất bám theo phụ tải ban ngày để phần tự dùng cao nhất — đây là phần tiết kiệm nhiều nhất.
- Phần dư được bán cho EVN tối đa 50% sản lượng phát, giá theo thị trường điện bình quân năm trước (Nghị định 243/2026/NĐ-CP).
- Nếu đấu nối trung áp và không bán điện dư, phải lắp thiết bị bật/tắt phát ngược (Zero‑Export); thiết bị chỉ bật khi cơ quan điều độ yêu cầu.
01Hòa lưới và tự dùng hoạt động thế nào?
“Hòa lưới” nghĩa là hệ thống điện mặt trời chạy song song với điện EVN trong cùng một tủ điện. “Tự dùng” nghĩa là điện làm ra ưu tiên cấp cho chính nhà xưởng. Luật Điện lực 2024 gọi đây là điện tự sản xuất, tự tiêu thụ: điện được sản xuất và dùng tại chỗ, chủ yếu cho nhu cầu của chính tổ chức đó.
Nắng nhiều, xưởng dùng ít
Điện mặt trời cấp đủ cho máy móc; phần thừa đi lên lưới và được thanh toán nếu doanh nghiệp đăng ký bán điện dư.
Nắng vừa, xưởng chạy đủ tải
Điện mặt trời gánh một phần, lưới EVN bù phần còn thiếu. Máy móc không bị ảnh hưởng.
Trời tối, ngày mưa
Hệ thống nghỉ, nhà xưởng dùng điện lưới như bình thường.
02Vì sao phải thiết kế “bám phụ tải”?
Mỗi kWh tự dùng giúp doanh nghiệp không phải mua điện theo giá bán lẻ — ví dụ 1.833 đ/kWh giờ bình thường hoặc 3.398 đ/kWh giờ cao điểm (cấp 22 kV đến dưới 110 kV, Quyết định 1279/QĐ-BCT). Còn kWh bán dư được trả theo giá điện năng thị trường bình quân của năm trước, có mức trần. Vì vậy, công suất hợp lý nhất là công suất mà phần lớn điện làm ra được dùng ngay trong giờ làm việc.
iGreen đọc biểu đồ phụ tải từ công tơ điện tử hoặc hóa đơn từng tháng, rồi chọn công suất sao cho phần tự dùng chiếm tỷ lệ cao nhất.
03Bán điện dư hay không bán?
Theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 243/2026/NĐ-CP, nhà máy có thể chọn một trong hai cách:
| Có bán điện dư cho EVN | Không bán điện dư | |
|---|---|---|
| Mức bán | Tối đa 50% sản lượng điện phát (tính theo bức xạ); đến hết 31/12/2030 có thể thỏa thuận cao hơn nếu lưới cho phép | — |
| Giá mua | Giá điện năng thị trường điện bình quân năm trước liền kề, không vượt giá tối đa của khung giá điện mặt trời mặt đất | — |
| Thiết bị | Công tơ 2 chiều; đấu nối trung áp cần thêm thiết bị kết nối điều độ (SCADA) | Đấu nối trung áp: lắp thiết bị bật/tắt phát ngược (Zero‑Export), thường để chế độ tắt và chỉ bật (chặn phát lên lưới) khi cơ quan điều độ yêu cầu. Hạ áp: không bắt buộc. Điện phát lên lưới khi không đăng ký bán dư sẽ không được thanh toán |
| Thủ tục | Hạ áp: Thông báo UBND cấp xã. Trung áp: Giấy chứng nhận đăng ký phát triển (UBND cấp tỉnh) | Hạ áp: Thông báo UBND cấp xã. Trung áp: Thông báo UBND cấp tỉnh |
| Hợp đồng | Điện lực ký hợp đồng mua điện dư trong 5 ngày làm việc khi hồ sơ đầy đủ | Không cần |
04Thủ tục và thời gian
- Nộp hồ sơ trực tuyếnQua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ít nhất 10 ngày làm việc trước khi lắp (hệ dưới 1 kW được miễn).
- Điện lực kiểm tra lướiĐơn vị điện lực có 3 ngày làm việc để phản hồi nếu có nguy cơ quá tải lưới.
- Được lắp đặtSau 10 ngày làm việc không có ý kiến phản hồi thì được lắp. Trường hợp trung áp có bán dư: lắp sau khi UBND cấp tỉnh cấp Giấy chứng nhận (trong 10 ngày làm việc).
- Nghiệm thu, ký hợp đồng mua điện dưKiểm tra an toàn điện, phòng cháy chữa cháy; lắp công tơ 2 chiều nếu bán dư.
§Căn cứ pháp lý & nguồn tham khảo
- Luật Điện lực 2024 (Luật số 61/2024/QH15)Hiệu lực 01/02/2025. Điều 4 khoản 15 (định nghĩa điện tự sản xuất, tự tiêu thụ); Điều 22 (phát triển điện tự sản xuất, tự tiêu thụ); Điều 30, 33 (giấy phép và miễn trừ).
- Nghị định 58/2025/NĐ-CPNgày 03/3/2025 — phát triển điện năng lượng tái tạo, gồm điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
- Nghị định 243/2026/NĐ-CPNgày 26/6/2026, hiệu lực ngay — sửa đổi Nghị định 57/2025 và 58/2025: nâng mức bán điện dư lên 50%, thủ tục thông báo qua UBND cấp xã/cấp tỉnh.
- Nghị định 61/2025/NĐ-CPNgày 04/3/2025 — giấy phép hoạt động điện lực; Điều 21: các trường hợp miễn giấy phép.
- Quyết định 1279/QĐ-BCTNgày 09/5/2025 — giá bán lẻ điện, áp dụng từ 10/5/2025 (giá điện cho sản xuất theo cấp điện áp và khung giờ).
?Hỏi đáp nhanh
Mất điện lưới thì hệ hòa lưới có chạy không?
Không. Inverter hòa lưới tự động ngắt khi lưới mất điện để bảo đảm an toàn cho người sửa chữa đường dây. Nếu muốn có điện khi mất lưới, cần thêm hệ thống lưu trữ (BESS) và thiết bị chuyển mạch phù hợp.
Bán điện dư có phải thành lập công ty điện không?
Không. Nguồn điện dưới 1 MW được miễn giấy phép hoạt động điện lực (Nghị định 61/2025/NĐ-CP, Điều 21). Hộ gia đình bán điện dư không phải thay đổi đăng ký hộ kinh doanh.
Hệ thống lắp trước 26/6/2026 có phải làm lại thủ tục không?
Nghị định 243/2026/NĐ-CP có quy định chuyển tiếp cho hồ sơ điện mặt trời mái nhà và hợp đồng mua bán điện đã có trước ngày 26/6/2026, nên hệ thống đang vận hành hợp pháp không phải làm lại từ đầu. iGreen sẽ kiểm tra hồ sơ cụ thể để xác định có cần bổ sung, điều chỉnh gì không (ví dụ khi muốn nâng mức bán điện dư lên 50%).
Công tơ 2 chiều do ai lắp?
Đơn vị điện lực lắp đặt và quản lý công tơ đo đếm khi doanh nghiệp đăng ký bán điện dư; iGreen chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật và phối hợp.
Nên lắp bao nhiêu kWp để tự dùng tối đa?
iGreen phân tích biểu đồ phụ tải của nhà máy và tư vấn công suất tối ưu — hoàn toàn miễn phí.