Tư vấn ESG & chứng chỉ xanh

01ESG là gì — nói đơn giản

ESG là cách khách hàng, nhà đầu tư, ngân hàng đánh giá một doanh nghiệp ngoài lợi nhuận: E – Môi trường (Environment), S – Xã hội (Social), G – Quản trị (Governance). Với nhà máy, câu hỏi về “E” thường bắt đầu bằng: nhà máy dùng bao nhiêu điện, điện đó phát thải bao nhiêu CO₂?

Phát thải từ điện mua của lưới được gọi là phát thải gián tiếp – Scope 2. Điện mặt trời tự sản xuất, tự dùng tại chỗ giúp giảm lượng điện phải mua, nên giảm Scope 2 một cách đo đếm được.

02Vì sao doanh nghiệp Việt Nam cần quan tâm ngay?

Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 (Quyết định 896/QĐ-TTg). Sàn giao dịch các-bon trong nước đã bắt đầu vận hành thí điểm theo đề án tại Quyết định 232/QĐ-TTg.

03Chứng chỉ I-REC là gì?

I-REC (International Renewable Energy Certificate) là chứng chỉ quốc tế xác nhận một lượng điện được sản xuất từ năng lượng tái tạo. 1 chứng chỉ = 1 MWh (1.000 kWh). Doanh nghiệp dùng I-REC làm bằng chứng “điện xanh” khi báo cáo phát thải theo phương pháp dựa trên thị trường của GHG Protocol.

• Tại Việt Nam, I-REC do The Green Certificate Company (GCC) cấp, trên nền tảng đăng ký Evident.
• Chủ hệ thống có thể ủy quyền cho đơn vị đăng ký (registrant) làm hồ sơ thay. Các hệ điện mặt trời nhỏ có thể đăng ký theo nhóm theo quy định của tổ chức cấp.
• Điện tự sản xuất, tự dùng tại chỗ vốn đã không tính vào Scope 2. Nếu doanh nghiệp bán I-REC của phần điện này cho bên khác thì không được tự nhận phần điện đó là điện xanh của mình nữa — cần cân nhắc trước khi bán.

04iGreen đồng hành thế nào?

1. Đánh giá hiện trạngTổng hợp điện năng tiêu thụ, tính phát thải Scope 2 hiện tại của nhà máy.
2. Thiết kế giải pháp giảm phát thảiĐiện mặt trời áp mái tối đa tự dùng, kết hợp lưu trữ nếu phù hợp.
3. Đo đếm, lưu hồ sơCông tơ, dữ liệu giám sát và báo cáo sản lượng làm bằng chứng minh bạch.
4. Hồ sơ chứng chỉ & báo cáoHỗ trợ hồ sơ I-REC, số liệu cho báo cáo ESG, kiểm kê khí nhà kính, yêu cầu của khách hàng.
5. Kết nối vốn xanhChuẩn bị thông tin dự án theo danh mục phân loại xanh để làm việc với ngân hàng.

§Căn cứ pháp lý & nguồn tham khảo

• Nghị định 06/2022/NĐ-CPGiảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn; Điều 6, Điều 11 về kiểm kê khí nhà kính.
• Nghị định 119/2025/NĐ-CPNgày 09/6/2025 — sửa đổi Nghị định 06/2022/NĐ-CP (tiêu chí cơ sở phải kiểm kê, thời hạn báo cáo).
• Nghị định 83/2026/NĐ-CPNgày 23/3/2026 — sửa đổi tiếp Nghị định 06/2022/NĐ-CP.
• Quyết định 42/2026/QĐ-TTgNgày 10/8/2026, hiệu lực 25/9/2026 — danh mục 2.441 cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính (thay Quyết định 13/2024/QĐ-TTg).
• Công văn 1726/BĐKH-PTCBT (03/12/2024)Cục Biến đổi khí hậu công bố hệ số phát thải lưới điện Việt Nam năm 2023: 0,6592 tCO₂/MWh.
• Quyết định 896/QĐ-TTgNgày 26/7/2022 — Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu đến năm 2050, mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
• Cơ chế điều chỉnh biên giới các-bon của EU (CBAM)Giai đoạn chính thức từ 01/01/2026; áp dụng cho xi măng, sắt thép, nhôm, phân bón, điện, hydro.
• I-TRACK Foundation – Tiêu chuẩn I-REC tại Việt NamThông tin về tổ chức cấp (GCC) và quy định cấp chứng chỉ I-REC tại Việt Nam.
• GHG Protocol – Scope 2 GuidanceHướng dẫn tính phát thải gián tiếp từ điện mua (phương pháp theo địa điểm và theo thị trường).
• Quyết định 21/2025/QĐ-TTgNgày 04/7/2025 — tiêu chí môi trường và danh mục phân loại xanh; “sản xuất điện mặt trời” thuộc danh mục.
• Quyết định 232/QĐ-TTgNgày 24/01/2025 — Đề án thành lập và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam.

Ảnh minh họa điện gió – điện mặt trời Ninh Thuận: Quang Nguyen Vinh / Pexels (Giấy phép Pexels).

?Hỏi đáp nhanh